چگونگی نوشتن وصیت نامه | گروه وکلای البرز | مشاوره حقوقی - وکالت دعاوی
چگونگی نوشتن وصیت نامه

وصیت نامه

وصیت نامه – «چون مرگ یکی از شما فرا رسد اگر دارای متاع دنیاست برای پدر و مادر و خویشان به چیزی شایسته عدل و قدر متعارف وصیت کند. این کار سزاوار مقام پرهیزگاران است.»

( قرآن کریم -آیه ۱۸۰ سوره بقره)

یکی از موهبت های خداوند مهربان نسبت به بندگانش این است که اجازه داده تا انسان برای یک سوم مالش سفارش‌هایی برای پس از مرگش داشته باشد.

یکی از اسنادی که به ما کمک می کند تا نسبت به اموال ، پس از مرگ خود تصمیم بگیریم و یا اینکه فردی را مامور به انجام اموری از قبیل

اختصاص بخشی از اموال در راه مصارف عام المنفعه نماییم، وصیتنامه است.

متاسفانه بسیاری از انسانها اموری را که خود قادرند در زمان حیات خود به آن عمل کنند را موکول به انجام وصیت پس از مرگ می نمایند

بنظر اکثر عالمان دینی ، مالی که انسان با دست خودش برای امور خیریه هزینه می کند، ثوابش به مراتب بیشتر از این است که توسط دیگری انجام گیرد.

پرسش‌های حقوقی شماکلیک کنید

روایات پیرامون وصیت

پیغمبر اکرم(ص) فرموده اند:

اگر مرد در زمان حیات خود یک درهم صدقه بدهد، بهتر از یکصد درهم صدقه در موقع مردنش است (جامع احادیث شیعه، ج ۸)

حتماً این روایت را نیز شنده اید که یکی از سرمایه داران مدینه وصیت کرد که انبار خرمای او را پیامبر اسلام(ص) به بینوایان انفاق کند.

پس از مرگ او، رسول خدا(ص) تمام خرماها را به بینوایان داد، آن گاه یک عدد خرمای خشکیده و کم مغز برداشت و به مسلمانان فرمود:

سوگند به خدا که اگر خود این مرد، این یک دانه خرما را به بدبخت و گرسنه ای می داد، پاداش آن نزد پروردگار بیش از همه این انبار خرماست که من به دست خود که پیامبر خدا هستم، به فقرا و بینوایان دادم. (نمونه معارف اسلامی، ص ۴۱۹)

البته که مبحث وصیت فقط به اختصاص مال برای امور خیریه نیست و در بسیاری از مواقع این وصیت برای چگونگی تقسیم اموال میان فرزندان خودش

و یا موارد دیگر از جمله سفارش به خواندن نماز و یا گرفتن روزه قضا شده می باشد.

شاید برای شما این سوال پیش بیاید که نحوه‌ تنظیم یا نوشتن وصیتنامه چه اهمیتی دارد و چرا باید با این موضوع آشنایی داشته باشیم.

در هر صورت از آنجاییکه وصیت نامه و نگارش آن جزء مباحث حقوقی است

فلذا دانستن موضوعات مرتبط با آن مورد نیاز همه می باشد و در این مقاله سعی می کنیم به زبانی ساده پیرامون انواع وصیت نامه و نحوه نگارش آن مطالبی را مطرح نماییم.

در صورت داشتن هرگونه سوال با کارشناسان ما در گروه وکلای البرز تماس بگیرید

وصیت نامه
وصیت نامه

وصیت نامه چیست؟

وصیت در لغت به معنای نصیحت و اندرز است .

وصیت‌نامه سندی قانونی است که به موجب آن وصیت‌کننده افرادی را مسئول اموال یا دارایی‌های خویش پس از مرگ می نماید

و تقسیم ارث یا ترکه با استناد به وصیتنامه شخص صورت می گیرد.

 عناصر وصیت نامه عبارتند از:

۱- موصی: یعنی وصیّت کننده

۲- موصی له: کسی که از وصیّت استفاده می کند

۳- موصی به: چیزی که به عنوان وصیّت پرداخت می شود

۴- وصی: کسی که به وصیّت عمل می کند.

وصی به چه کسی گفته می شود؟

وصی در معنا به کسی  گفته می شود که وصیت‌کننده او را مامور اجرای وصیت خود کند.

در اصطلاح حقوقی به کسی اطلاق می‌شود که بنابر وصیت موصی یا وصیت‌کننده این اختیار را دارد تا در اموال او دخل و تصرف کند.

باید دقت داشته باشید که وصی باید دارای شرایطی باشد و هر شخصی را نمی‌توان به عنوان وصی انتخاب کرد.

آنچه که درباره قانون ارث باید بدانیم… بیشتر بخوانید

شرایط قانونی وصی چیست؟

از آنجاییکه وصی به نیابت از وصیت کننده در اموال او تصرف می‌کند و اعمال حقوقی را انجام می‌دهد،

بنابراین باید عاقل، دارای اختیار، رشید و بالغ باشد. بنابراین فرد دیوانه، صغیر و سفیه را نمی‌توان وصی قرار داد.

چه وصیت نامه هایی دارای اعتبار هستند؟

اعتبار وصیت‌ نامه به نحوه تنظیم آن مربوط است. به طور کلی چند نوع وصیت در دادگاه قابل قبول هستند؛

الف- وصیت نامه خودنوشت

ب-وصیت نامه محضری

ج-وصیت نامه سری.

وصیت نامه بهتر است کتبی باشد تا بتوان به آن استناد نمود.

هر چند وصیت نامه شفاهی دارای اعتبار است لیکن  نسبت به نوع کتبی آن از اعتبار کمتری برخوردار است.

از انواع وصیت ‌نامه های کتبی نیز اعتبار وصیت‌ نامه محضری نسبت به انواع دیگر دارای اعتبار بیشتری است.

انواع وصیت ‌نامه کدامند؟

وصیت نامه را از چند جهت می توان تقسیم بندی نموده و مورد بررسی قرار داد.

یکی از رایج ترین تقسیم بندی‌ها، تقسیم آن به وصیت­‌نامه کتبی (و اقسام آن مانند خودنوشت، سری، محضری) و شفاهی است.

اما اصلی ترین تقسیم بندی مربوط به ماهیت آن است.

انواع وصیت‌نامه بر اساس ماهیت حقوقی

تملیکی

عهدی

وصیت‌نامه تملیکی مطابق ماده ۸۲۶ قانون مدنی 

وصیت نامه ای است که فردی عین یا منفعتی از مال خود را برای زمان بعد از فوتش به دیگری بطور مجانی تملیک کند.

گاهی شخص وصیت‌کننده از یک یا چند نفر درخواست می نماید تا عملی را برایش انجام دهد

مثلاً وصیت می‌کند که بعد از مرگش بعضی از اموالش را وقف کند یا بدهی‌های وی را پرداخت کند این نوع وصیت در اصطلاح حقوق وصیت عهدی خوانده می‌شود.

نکته مهم:

بنابراین تعاریف مشخص می‌شود که وصیت صرفا شامل انتقال مال به شخص دیگر پس از فوت نیست،

بلکه ممکن است شخص وصیت کننده یک تعهد برای وصی خود به جای گذاشته باشد.

وصایت چیست؟

طبق ماده ۱۱۸۸ قانون مدنی

« هریک از پدر و جد پدری بعد از وفات دیگری می تواند برای اولاد خود که تحت ولایت او می باشند وصی معین کند تا بعد از فوت خود در نگاهداری و تربیت آنها مواظبت کرده ، اموال آنها را اداره نماید»

بر اساس علم حقوق به این عمل وصایت گفته می شود و نوعی از وصیت عهدی است.

سایر تقسیم بندی های وصیت نامه (از لحاظ نحوه تنظیم)

۱-وصیت ‌نامه عادی

وصیت‌ نامه عادی یا شفاهی به وصیتی اطلاق می گردد که در شرایط اضطراری مثل جنگ، سیل، زلزله و … تنظیم شود.

لازم به ذکر است که حضور دو نفر شاهد در این نوع وصیت ‌نامه الزامی است.

۲-وصیت ‌نامه شرعی

وصیت نامه شرعی نوعی از وصیتنامه است که برای تنظیم و نگارش وصیت‌ نامه باید به یک عالم دینی و آشنا با مباحث وصیت مراجعه نمود.

در نگارش این وصیت‌ نامه بعد از ذکر مشخصات کامل ، باید نام و مشخصات وصی، قیم، ناظر، همسر یا همسران، نحوه‌ی کفن و دفن و مراسمات،

میزان بدهی‌ها، دیون، اموال و دارایی ها، واجبات مالی و غیر مالی مکتوب شود و در آخر به مهر و امضای فرد وصیت کننده می رسد.

۳-وصیت ‌نامه قانونی

نحوه‌ی تنظیم وصیت قانونی ، مشابه با وصیت نامه شرعی می‌باشد.

۴-وصیت ‌نامه رسمی یا محضری

وصیت نامه محضری و رسمی هر دو به یک معنا هستند که نحوه و شرایط تنظیم آن بشرح زیر است.

وصیت‌نامه رسمی یا محضری ، به نوعی از وصیت نامه اطلاق می گردد که در دفتر اسناد رسمی تنظیم و نگارش شده

و همانگونه که قبلاً بیان شد از اعتبار بالایی برخوردار بوده و از لحاظ قانونی به راحتی قابل اثبات است.

این وصیت نامه مانند سایر اسناد تنظیم شده در دفتر اسناد رسمی است.

در تنظیم این وصیت نامه، متقاضی علاوه بر ارائه‌ مدارک هویتی باید مدارک مربوط به مالکیت مالی که قصد تملیک آن را دارد نیز ارائه دهد.

مزایای استفاده از وصیت‌نامه رسمی یا محضری چیست؟

با توجه به اینکه سند رسمی محسوب می گردد فلذا بدون مراجعه به دادگاه نیز دارای قدرت اجرایی است.


همه محتویات و امضاهای موجود در متن وصیت نامه ، رسمی قلمداد شده، معتبر و قابل استناد است.


فقط میتوان ادعای جعل را نسبت به آن طرح نمود و امکان تردید نسبت به محتویات و امضاهای آن وجود ندارد.


طرح ادعای عدم اعتبار و اثبات کردن خلاف آن در محاکم تقریباً محال است.


در هزینه های دادرسی، کارشناسی و امثالهم صرفه جویی می گردد.


افرادی که سواد و یا توانایی نوشتن هم ندارند، می توانند با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی برای خود وصیت‌نامه تنظیم کنند.


با توجه به ثبت شدن وصیت‌نامه در دفاتر اسناد رسمی ، نگرانی در خصوص فقدان و تحریف آن وجود نخواهد داشت.


نکته: نسخه اصلی و الکترونیکی وصیت نامه در دفتر و نیز در سامانه ثبت موجود است و با مفقود شدن نسخه فیزیکی موجود در دست

موصی یا موصی له موجودیت این سند کماکان محفوظ و باقی است.


در مقام اجرای وصیت‌نامه نیازی به اثبات اصالت ندارد و در بسیاری از موارد رجوع به دادگاه نیز ضرورت پیدا نمی کند.


مزایای وصیت نامه
مزایای وصیت نامه

مراحل تنظیم وصیت‌ نامه از چه قرار است؟

برای تنظیم یک وصیت نامه‌ قانونی مراحلی را باید در نظر گرفت. اول اینکه متقاضی باید مدارک هویتی و مالکیت مالی خود را ارائه کند.

نکته:

در صورتی که موضوع مورد وصیت مال غیر منقول باشد، اخذ استعلام از اداره ثبت محل وقوع مال الزامی است.

چنانچه  موصی یا وصیت کننده  بی سواد باشد، باید آنچه که مد نظرش است را به سردفتر اسناد رسمی بگوید و مسئول مربوطه آن را در دفتر بزرگ خود مکتوب کند.

پس از آن دو شاهد باید آن را امضا کنند. بعد از شماره خوردن، یک سند رسمی به شخص وصیت کننده داده می شود

و دو نسخه دیگر  از آن در دفتر اسناد رسمی به امانت گذاشته می ‌شود.

هزینه نوشتن وصیت نامه رسمی یا محضری چقدر است؟

طبق ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی و ‌قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران

« تمام اسنادی که در اداره ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد، اسناد رسمی محسوب می ‌شوند و هزینه‌آنها نیز همانند دیگر اسناد رسمی محاسبه می شود».

برابر بررسی های بعمل آمده بر اساس تعرفه حق‌ التحریر دفاتر اسناد رسمی، هزینه‌ تنظیم وصیت‌ نامه در سال ۱۴۰۰ مبلغ ۱.۵۰۰.۰۰۰ ریال می باشد.

شرایط ابطال وصیت نامه چیست؟

در برخی مواقع وصیتنامه‌ای که توسط متوفی در زمان حیاتش تنظیم و نگارش شده، دارای اشکالات و ایراداتی می‌باشد که در نهایت به ضرر وراث، می‌شود.

در این گونه مواقع می توان دادخواستی را تحت عنوان ابطال وصیت نامه تنظیم نموده و ارائه کرد.

اصولاًدر چند مورد می‌توان وصیت نامه را ابطال کرد که اهم آنها عبارتند از:

وصیت‌نامه‌ای که متوفی در زمان نوشتن آن فاقد اهلیت بوده است.


در صورتی که متوفی در وصیت نامه خود یک یا چند نفر از وراث را از ارث محروم کرده باشد.


وصیت‌نامه‌ای که متوفای آن (موصی)در نتیجه خودکشی فوت کرده، باطل محسوب می‌شود.


متوفایی که در مورد اموال دولتی یا اموالی که به او مربوط و متعلق نیست، وصیت کرده باشد.


در صورتی که متوفی دو وصیت نامه متفاوت با هم نوشته باشد.


اگر با دلایل روشنی ثابت شود که متوفی از وصیت خود رجوع کرده و برگشت نموده است، این موضوع نیز باعث می‌شود که وصیتنامه باطل محسوب شود.


نکته نهایی: طبق قانون موصی یا شخص وصیت کننده فقط می تواند حداکثر تا یک سوم از اموال خود وصیت کند.

در این نوشته سعی کردیم در مورد اهمیت وصیت نامه و ابعاد آن با زبانی ساده به تشریح مطالب بپردازیم.

لیکن از آنجاییکه مباحث وصیت نامه و ارث از مباحث حقوقی تخصصی است

فلذا چنانچه شما عزیزان پیرامون این موضوعات دارای ابهام بودید می توانید از راهنمایی و مشاوره وکلا و کارشناسان مجرب این دفتر بهره مند شوید

برای گرفتن وقت مشاوره از وکیل تماس بگیرید

 

نوشته های پیشین

چگونه می توان از صادر کننده چک برگشتی شکایت کیفری نمود؟

مالیات بر ارث چیست و به چه صورتی تقسیم می گردد؟

آنچه که درباره قانون ارث باید بدانیم

 

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شروع گفتگو
به مشاوره نیاز دارید ؟
سلام
نیاز به مشاوره آنلاین دارید ؟
اگر نرم افزار واتس‌آپ ندارید لطفاً با شماره 09122643517 جهت مشاوره تماس بگیرید.